Begrippen- en afkortingenlijst
AD: Associate Degree
Een Associate Degree (AD) is een nieuw wettelijk diploma in het hoger onderwijs, net als bachelor of master. Een AD-programma is een (over het algemeen) tweejarig programma dat deel uitmaakt van een HBO-bacheloropleiding. Het niveau van het programma zit tussen MBO-4- en HBO-bachelorniveau in. AD-programma’s zijn door het rijk erkend. naar boven...
Accreditatie:
Accreditatie is het proces waardoor een praktijkorganisatie het keurmerk verwerft om opgenomen te worden in het register van erkende leerbedrijven. De accreditatie wordt door het betreffende landelijk orgaan beroepsonderwijs verleend als de praktijkorganisatie heeft aangetoond aan kwaliteitscriteria te kunnen voldoen met betrekking tot de inhoudselementen van een (deel)kwalificatie en met betrekking tot de begeleiding van de onderwijsdeelnemer. Alleen geaccrediteerde praktijkorganisaties mogen beroepspraktijkvormingsplaatsen ter beschikking stellen, die door de onderwijsinstelling kunnen worden ingezet voor de uitvoering van het beroepspraktijkvormingsprogramma. naar boven...
Accreditatie hoger onderwijs:
Een kwaliteitskeurmerk voor opleidingen. In het hoger onderwijs kan een hogeschool of universiteit straks alleen nog overheidsbekostiging ontvangen of officieel erkende diploma’s verstrekken als de opleiding geaccrediteerd is. Studenten hebben alleen recht op studiefinanciering en het recht op het voeren van titulatuur bij een geaccrediteerde opleiding. naar boven...
AOC: Agrarische opleidingscentra
Agrarische opleidingscentra zijn onderwijsinstellingen waarin het beroepsonderwijs op het gebied van de landbouw en de natuurlijke omgeving en voorbereidend beroepsonderwijs in de afdeling landbouw en natuurlijke omgeving of in de afdeling levensmiddelentechnologie worden verzorgd. Deze onderwijsinstellingen vallen onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit (zie artikel 1.3.3. WEB). naar boven...
AOC-raad:
De brancheorganisatie van de AOC’s, die de belangen van de AOC’s behartigt. naar boven...
Bachelor:
Een graad die je krijgt indien je een opleiding (240 ECTS) hebt gevolgd aan een geaccrediteerde instelling voor hoger beroepsonderwijs (de bacheloropleiding); een bachelor is ook de naam van de driejarige (eerste) fase van een universitaire opleiding. Terwijl een bachelor, gevolgd aan een HBO-instelling geacht wordt beroepskwalificerend te zijn, is een universitaire bachelor dat niet. Beroepskwalificerend betekent dat je er de arbeidsmarkt mee op kan. De bachelor van het HBO wordt daarom ook wel de ‘professional bachelor’ genoemd. naar boven...
BBL: Beroepsbegeleidende leerweg
De leerweg van een MBO-opleiding is een BBL-traject als het praktijkdeel zestig procent of meer van de totale studielast omvat. naar boven...
BOL: Beroepsopleidende leerweg
De leerweg van een MBO-opleiding is een BOL-traject als het praktijkdeel ten minste twintig procent en minder dan zestig procent van de totale studiebelasting omvat.
Beroepskolom:
Aanduiding voor het ononderbroken onderwijs in MBO en HBO. Vooral de aansluiting tussen MBO en HBO is in de praktijk om allerlei redenen problematisch. Behalve onderscheiden organisaties (ROC’s en HBO-instellingen, MBO-raad en HBO-raad; KCE en NVAO) zie je dat ook het beleid bij onderscheiden directies gemaakt wordt (BVE-directie en HO-directie). Veel PAEPON-instellingen bieden zowel MBO-onderwijs aan als HBO-onderwijs. naar boven...
Bekostigde onderwijsinstelling:
Onderwijsinstelling die bekostigd wordt door de overheid. Dit kan zijn: - Een basisschool (sector PO: primair onderwijs)
- Een school voor vmbo / mavo / havo / vwo: atheneum resp. gymnasium (sector VO: voortgezet onderwijs)
- Een ROC (sector BVE)
- Een Vakschool (sector BVE)
- Een AOC (sector BVE)
- Een HBO (sector HO)
- Een Universiteit (sector HO)
naar boven... BPV: Beroepspraktijkvorming
Beroepspraktijkvorming is dat deel van de opleiding waarin de onderwijsdeelnemer in staat wordt gesteld om de geleerde kennis, inzichten en houdingen op het handelingsniveau van de deelkwalificatie in de praktijk van het beroep (dus in een bedrijf of organisatie) te kunnen oefenen en afsluiten. Van elke beroepsopleiding, of deze nu wordt gevolgd in de beroepsbegeleidende of in de beroepsopleidende leerweg, maakt beroepspraktijkvorming deel uit. naar boven...
BRIN-nummer:
Basis Registratie Instellingen-nummer naar boven...
Cfi: Centrale Financiën Instellingen
Een uitvoeringsorgaan van het ministerie van OCW verantwoordelijk voor de rechtmatige en doelmatige toedeling van financiële middelen aan de afzonderlijke door de minister bekostigde instellingen voor onderwijs, onderzoek en verzorging. Bestaat uit 18 kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven. naar boven...
Colo:
Colo is de vereniging van de landelijke organen beroepsonderwijs. Colo behartigt de belangen van de landelijke organen en bevordert onderlinge samenwerking. naar boven...
CREBO: Centraal Register Educatie en Beroeps Opleidingen (voor het MBO)
is een systematische geordende verzameling van gegevens met betrekking tot de opleidingen uit het MBO die door de bekostigde en niet-bekostigde instellingen worden verzorgd. Het CREBO omvat een overzicht van opleidingen per instelling. Beheerder is het Cfi (financiële afdeling van OCW) naar boven...
CROHO: Centraal Register van Opleidingen Hoger Onderwijs
Zie voor een omschrijving hierboven. Beheerder is de IBG (Informatie Beheer Groep). naar boven...
DASHE: Dutch Association for shorter higher education
Een stichting, opgericht door PAEPON en door het LEIDO/LICA. Het LEIDO is een afkorting voor het Landelijk Expertise- en Informatiecentrum Duaal Onderwijs; het LICA is een afkorting voor Landelijk Informatie- en expertiseCentrum Aansluiting hbo. Het LEIDO/LICA maakt zich sterk voor (onderwijs in) de beroepskolom en het versoepelen van de aansluiting.
Voorzitter van DASHE is de directeur van PAEPON; secretaris is de directeur van het LEIDO/LICA; voorzitter van de Raad van Advies van DASHE is Loek Hermans, voorzitter van het MKB. naar boven...
Deelkwalificatie:
De te onderscheiden beheersingsniveaus van kwalificatieprofielen in het MBO zijn gezamenlijk bepalend voor het handelingsniveau (1,2,3,of 4) van de (deel)kwalificatie. De onderwijsinspectie onderscheidt de volgende beheersniveaus: - eenvoudige reproductieve kennis;
- kennis van samenhangende gegevens;
- inzicht (conclusies kunnen trekken / eenvoudige opdrachten uitvoeren);
- toepassen van kennis en inzicht, zowel reproductief als productief;
- evalueren en beoordelen van een situatie of product.
Wanneer de eindtermen met voldoende dekkingsgraad op van tevoren bepaalde beheersingsniveaus zijn afgesloten, is aangetoond dat de deelnemer daarmede de (deel)kwalificatie op het bijbehorende handelingsniveau heeft verworven. naar boven...
Duaal onderwijs:
Het is een geïntegreerd traject van leren en werken, waarbij de wisselwerking tussen theorie en praktijk centraal staat. Een duale student is één of meer dagen per week actief op de faculteit. De overige dagen is hij als werknemer in dienst van een organisatie. naar boven...
ECTS:
European Credit Transfer System
Elke opleiding bestaat uit bepaalde onderwijseenheden (=vakken). Afhankelijk van het aantal vakken en de zwaarte daarvan wordt de studielast van een opleiding berekend. De studielast van een vak (en van een opleiding) wordt uitgedrukt in ECTS (studie-)punten. Een ECTS-punt komt overeen met 28 uren studie. De studielast van de opleidingen bedraagt ten hoogste 240 ECTS-punten: 180 ECTS-punten voor de bacheloropleiding en 60 ECTS-punten voor de masteropleiding. naar boven...
EVC: Elders Verworven Competenties
(EVC) houdt in dat een competentie die door de onderwijsdeelnemer in een eerdere fase van zijn leven, al of niet via onderwijs ontwikkeld, wordt erkend. Een EVC-procedure omvat het proces waarin wordt onderzocht in hoeverre de competenties die behoren bij een (deel)kwalificatie reeds eerder op formele of informele wijze door de onderwijsdeelnemer zijn verworven. Een EVC leidt tot vrijstelling voor delen van het studieprogramma. Indien is aangetoond dat de verworven competenties overeen komen met de beschreven competenties van een (deel)kwalificatie, kan tot een formele erkenning in de vorm van een certificaat of diploma worden overgegaan. naar boven...
Formeel Onderwijs:
Onderwijs wat in een wettelijk kader wordt aangeboden. Het wettelijk kader is bijvoorbeeld de WEB (Wet Educatie en Beroepsonderwijs / MBO) of de WHW (Wet Hoger en Wetenschappelijk onderwijs / HBO en WO); het wordt onderscheiden van het Niet-Formeel onderwijs en het Informeel Onderwijs. naar boven...
Niet-Formeel Onderwijs:
Onderwijs wat aangeboden wordt in het kader van b.v. bedrijfsopleidingen of door brancheverenigingen. naar boven...
Informeel leren:
Leerprocessen die onbedoeld tot stand komen door activiteiten of werkzaamheden welke met een ander doel verricht worden, maar waar men niettemin een dusdanige ervaringskennis op kan hebben gedaan dat men dit via een EVC-procedure kan laten ‘formaliseren’. naar boven...
HBO-raad:
De HBO-raad is de landelijke belangenorganisatie van de instellingen voor hoger beroepsonderwijs. Er zijn 44 HBO-instellingen. naar boven...
ISO: Interstedelijk Studenten Overleg
Eén van de twee studentenvakbonden t.b.v. het hoger onderwijs. naar boven...
JOB: Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs
Studentenvertegenwoordiging uit het MBO. naar boven...
KBB: Kenniscentra Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven (voorheen: landelijke organen)
Per bedrijfstak of groep van bedrijfstakken is er een kenniscentrum. Het bestuur bestaat uit werkgevers en werknemers (bipartiet) of uit vertegenwoordigers van werkgevers, werknemers en onderwijsinstellingen (tripartiet). Onderdeel van in ieder geval een bipartiet samengesteld kenniscentrum is een paritaire commissie waarin het bedrijfsleven en het onderwijs evenredig vertegenwoordigd zijn.
De taken van de kenniscentra zijn: - bijdragen aan het ontwikkelen en onderhouden van een landelijke kwalificatiestructuur. Hierbij gaat het voornamelijk om het formuleren van eindtermen in het kader van de kwalificatiestructuur van het beroepsonderwijs;
- bijdragen aan de bevordering van de kwaliteit en de beschikbaarheid van de plaatsen waar de beroepspraktijkvorming wordt verzorgd. Kenniscentra hebben tevens tot taak een regelmatige beoordeling te geven van die bedrijven en organisaties die beroepspraktijkvorming verzorgen;
- kenniscentra hebben mede tot taak het verzorgen van externe legitimering (zie artikel 9.2.1. en 1.5.2. WEB)
naar boven... KCE: KwaliteitsCentrum Examinering. [voorzitter: Wim Deetman]
Een toezichthoudend orgaan met het doel de kwaliteit van de examens in het middelbare beroepsonderwijs te borgen en te stimuleren om zo een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke vertrouwen in het mbo-diploma. Het KCE is in 2002 opgericht door de BVE-raad, Colo en PAEPON. naar boven...
Kwalificatiestructuur:
De kwalificatiestructuur is het samenhangend en gedifferentieerd geheel van eindtermen, onderverdeeld in deelkwalificaties, voor beroepsopleidingen die voor de betreffende bedrijfstakken en beroepscategorieën van betekenis zijn (zie artikel 7.2.4. WEB). naar boven...
Leerbedrijf:
Bedrijf waar de deelnemer het onderricht in de praktijk van het beroep (de beroepspraktijk-vorming) krijgt. Het leerbedrijf draagt zorg voor de begeleiding van de deelnemers binnen het bedrijf. Kenniscentra draagt zorg voor een regelmatige beoordeling van leerbedrijven. Alleen bedrijven met een gunstige beoordeling zijn bevoegd beroepspraktijkvorming voor een opleiding te verzorgen. naar boven...
LSVB: Landelijke Studenten VakBeweging
Eén van de twee studentenvakbonden t.b.v. het hoger onderwijs naar boven...
MBO-raad: (tot september 2006: BVE-raad)
De MBO-raad is de brancheorganisatie voor de instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. De grootste categorie instellingen vormen de regionale opleidingencentra (ROC’s), maar ook de vakinstellingen, agrarische opleidingencentra en enkele andere scholen behoren daartoe. naar boven...
Master:
De titel na het afsluiten van een universitaire studie. Een (wetenschappelijke) master is beroepskwalificerend. Een master is ook de titel die verkregen kan worden na het afsluiten van een voortgezette opleiding aan een HBO (de ‘professional master’). In het bekostigd onderwijs wordt de masterstudie van de universiteit wel bekostigd maar de masterstudie aan een HBO-instelling niet. Dit komt omdat de HBO-bachelor eindonderwijs is (beroepskwalificerend) en dat bij een universitaire studie dat pas bereikt is nadat de master is behaald. Veel MBA’s (master of business administration) zijn ‘professional masters’ en geen ‘wetenschappelijke masters’. naar boven...
NBI: niet-bekostigde instellingen
De afkorting die vooral in gebruik is bij de onderwijsinspectie ter onderscheiding van de bekostigde instellingen. naar boven...
Nuffic:
Netherlands University Foundation For International Cooperation
Nuffic is een non-profit dienstverlenende organisatie en expertisecentrum op het gebied van internationale samenwerking in het hoger onderwijs. naar boven...
NVAO: Nederlands-Vlaamse Accreditatie organisatie
De Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie verzorgt (sinds mei 2003) de accreditatie van opleidingen in het hoger onderwijs. naar boven...
OCW: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Voor PAEPON zijn relevant de directies: PO (primair onderwijs), VO (voortgezet onderwijs), BVE (beroepsonderwijs en volwasseneneducatie) en HO (hoger onderwijs). naar boven...
Onderwijs- en examenregeling (OER):
De onderwijs- en examenregeling is het document waarin de belangrijkste kenmerken van een opleiding, waaronder de inhoud en inrichting, de studieduur voor een groep of groepen van deelnemers en de toetsing en examinering, worden vastgelegd door het bevoegd gezag van de onderwijsinstelling. Ook wordt in de onderwijs- en examenregeling vastgelegd welke opleidingstrajecten voldoen aan de eisen van de Wet Studie Financiering (WSF) of de eisen voor tegemoetkoming van de studiekosten voor studerenden tot 18 jaar. naar boven...
PAEPON: Platform van Aangewezen, Erkende Particuliere Onderwijsinstellingen in Nederland
De brancheorganisatie voor het particuliere onderwijs. naar boven...
ROC: Regionaal Opleidingen Centrum
Een ROC is een bekostigde onderwijsinstelling die in het kader van de wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) middelbaar beroepsonderwijs aanbiedt en educatieve activiteiten verzorgt. Ze zijn halverwege de jaren negentig ontstaan als gevolg van (verplichte) fusies van diverse mbo-opleidingen. Instituten met meao (economisch en administratief), mts (technisch, elektrotechniek, bouwkunde) en mdgo (detailhandel, gezondheidszorg, activiteitenbegeleider) werden samengevoegd tot grote opleidingencentra. Er zijn 42 ROC’s in Nederland. naar boven...
Vakinstellingen:
Vakinstellingen of vakscholen zijn onderwijsinstellingen die specifiek voor een bepaalde branche opleidingen verzorgen. Onder de WEB kunnen vakscholen, onder bepaalde condities, bekostigd blijven. naar boven...
VBI: Verifiërende en Beoordelende Instantie.
Het betreft hier auditerende instellingen die door de NVAO zijn beoordeeld en die door de hoger onderwijsinstellingen kunnen worden gecontracteerd om een accreditatierapport cf. het toetsingskader van de NVAO op te stellen. In Nederland zijn op dit moment 7 VBI’s actief (Certiked, NQA, Hobéon, DNV, QANU en 2 Duitse instellingen: ASIIN en FIBAA). naar boven...
WEB: Wet Educatie en Beroepsonderwijs
Het wettelijk kader voor het MBO. naar boven...
WHW: Wet Hoger Onderwijs en Wetenschap
Het wettelijk kader voor het HBO en WO. Deze wet wordt (na behandeling door de tweede kamer / gefrustreerd door de val van het kabinet Balkenende II) vervangen door
WHOO: Wet Hoger Onderwijs en Onderzoek naar boven...
|
Onderwijsmarktinformatie 