Een particuliere onderwijsinstelling is een instelling die niet door de overheid wordt bekostigd. Particuliere onderwijsinstellingen zijn er in het basis- en voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (MBO) en het hoger onderwijs (HO). Ook internationale en buitenlandse scholen kunnen onder het particulier onderwijs vallen.

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) verstrekt geen financiële middelen aan particuliere scholen. Klanten van de particuliere instelling (ouders, studenten en/of werkgevers) betalen voor het onderwijs. Indien de instelling wettelijk erkend onderwijs aanbiedt kunnen studenten in aanmerking komen voor studiefinanciering (incl. OV-jaarkaart).