De raad voor Werk en Inkomen (RWI), de brancheorganisaties in het publieke en private onderwijs (VSNU, HBO-Raad, MBO-Raad, VO-Raad en PAEPON), sociale partners en gemeenten gaan actie ondernemen om het opleidingsniveau van de Nederlandse beroepsbevolking te verhogen.

Persbericht

Breed maatschappelijk initiatief voor ‘tweede leerweg’
Permanente opleiding beroepsbevolking in de steigers

Den Haag, 28 februari 2008

Een brede coalitie van publieke en private onderwijsorganisaties, sociale partners en gemeenten gaat actie ondernemen om het opleidingsniveau van de Nederlandse beroepsbevolking te verhogen. Centraal staat het ontwikkelen van een ‘tweede leerweg’ voor werkenden en werkzoekenden, die voorziet in de veranderende en – vooral ook kwalitatief – stijgende vraag van werkgevers naar goed opgeleid personeel. Leidend is hierbij de behoefte zoals die zich op de regionale arbeidsmarkt manifesteert. Doelstelling is onder andere om per jaar minimaal 10.000 extra gediplomeerden op hoger onderwijsniveau en 5.000 op mbo-niveau af te leveren.
Betrokken partijen hebben dit vandaag na overleg met de bewindslieden van Onderwijs en Sociale Zaken & Werkgelegenheid bekendgemaakt. De acties zijn een initiatief van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) en het Nationaal Initiatief ‘Lang Leve Leren’.

Nederland behoort nog lang niet tot de meest dynamische kenniseconomieën ter wereld. Een doorbraak op het gebied van leven lang leren is noodzakelijk, omdat de ‘eerste leerweg’ (het initieel onderwijs van basisschool tot en met universiteit) niet afdoende aan de opleidingseisen van werkgevers en werkenden/werkzoekenden kan voldoen. Ook de deelname aan het particulier onderwijs is niet genoeg om kennistekorten te voorkomen. 
Op dit moment zijn er drie grote knelpunten op de arbeidsmarkt: tekorten aan specialisten op hoger niveau, tekorten aan vakmensen op het niveau van mbo-3 en mbo-4, en de moeilijk realiseerbare verhoging van de kwalificaties van laagopgeleiden en mensen zonder startkwalificatie. Het kennistekort op de Nederlandse arbeidsmarkt kan een belemmering vormen voor verdere economische groei.

Onderwijsveld, sociale partners en gemeenten willen werkenden en werkzoekenden gemakkelijk toegankelijke mogelijkheden bieden om een hogere kwalificatie voor de arbeidsmarkt te halen. Op termijn streven de partijen naar een volwaardige en zelfstandige ‘tweede leerweg’. Volwassenen kunnen hierin vrijelijk keuzes maken uit informeel (cursussen, particuliere opleidingen), non-formeel (leren op de werkplek) en formeel onderwijs (gericht op officiële diploma’s).

Doel is een samenwerking in ‘open netwerken’. Hierin laten arbeidsmarkt- en onderwijspartijen regionale en sectorale personeelsbehoeften het uitgangspunt zijn voor individuele of collectieve onderwijstrajecten. Private en particuliere opleidingen gaan hiertoe hun onderwijsaanbod op elkaar afstemmen en elkaar aanvullen. Open netwerk-onderwijs kenmerkt zich onder andere door een vraaggestuurd, flexibel en modulair scholingsaanbod, met veel ruimte voor innovaties zoals open bronnen: het gratis online zetten van studiemateriaal.
Voor het HBO is inmiddels de Netwerk Open Hogeschool in ontwikkeling en ook zijn er initiatieven in het MBO en het WO. Het succes van deze initiatieven hangt voor een belangrijk deel ook af van een daadwerkelijke ontschotting tussen publiek en privaat onderwijs en van een adequate afstemming tussen onderwijs- en arbeidsmarktpartijen.

Om de beroepsbevolking te stimuleren zich voortdurend te laten scholen, is een betere loopbaanbegeleiding nodig. Voor werklozen geldt dat er meer ruimte moet komen voor ‘leren met behoud van uitkering’. Werkzoekenden kunnen zich zo door ‘opscholing’ aantrekkelijker maken voor potentiële werkgevers. Daarnaast moeten competentietesten een basisvoorziening van het CWI worden.
De samenwerkende partijen vragen de rijksoverheid hun plannen fiscaal en met (tijdelijke) subsidiëring te ondersteunen. Verder vragen zij de overheid in de – nu nog van elkaar gescheiden – strategische ontwikkelingen van het beroeps- en hoger onderwijs voor volwassenen rekening te houden met deze open en vraaggestuurde benadering van tweede leerwegen.
De RWI gaat de voortgang van de tweede leerwegen en de experimenten met de open netwerkbenadering monitoren.

De brede coalitie die het kennistekort gaat aanpakken, bestaat uit de geledingen van de Raad voor Werk en Inkomen (werkgevers, werknemers en gemeenten) en de brancheorganisaties in het publieke en private onderwijs (VSNU, HBO-Raad, MBO-Raad, VO-Raad en PAEPON).
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Voor de redactie, niet voor publicatie:
Het actieplan van de sociale partners, gemeenten en onderwijspartijen is beschikbaar op www.rwi.nl. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Roelof Janssens, hoofd Communicatie bij de RWI, telefoon: 070 789 0 708, 06 536 11 463.